دنيوى است . اينها اصلا موضوعيت ندارند نه در اخلاق اسلامى و نه در سيرهء اهل بيت عليهم السّلام . در عرفان اگر آدم ، فرد همدلى پيدا كند و به موجود زنده‌اى پيوسته شود ديگر مردنى نيست . اى خنك آن مرد كز خود رسته شد * با وجود زنده‌اى پاينده شد و اگر زنده باشد و در ميان مردگان بنشيند آرام‌آرام مىميرد . واى آن زنده كه با مرده نشست * مرده گشت و زندگى از وى بجست « 1 » اين اولين شرط رفتن به بهشت است والّا شميم بهشت را استشمام نخواهد كرد . الدرجة الثالثة : أن لا يشهد العبد الّا المنعم ، فاذا شهد المنعم عبودة ، استعظم منه النّعمة و اذا شهده حبّا استحلى منه الشدّة و اذا شهده تفريدا لم يشهد منه نعمة و لا شدة . درجه سوم : 1 . آن است كه بنده تنها منعم را شهود كند . هرگاه بنده ، منعم را از روى عبوديت و بندگى شهود كند ، نعمت را از سوى او بزرگ مىشمارد . 2 . هرگاه بنده از روى محبت ، منعم را شهود كند شدت و سختى آمده از سوى او را شيرين و گوارا مىيابد . 3 . هرگاه منعم را از روى تفريد شهود كند ، نه شدتى از او مىبيند و نه نعمتى . درجهء سوم آن است كه عبد صالح ، نعمت‌دهنده را شهود مىكند يعنى غرق در مشاهده منعم مىشود . حال اگر منعم را ديد يعنى خداى روزىدهنده را از روى عبوديت شهود كند ، نعمت را از جانب او بزرگ مىشمارد . درجهء سوم خود سه جزء دارد : 1 . شهود از روى عبوديت 2 . شهود از روى حب 3 . شهود از روى تفريد ( توحيد )

--> ( 1 ) . مثنوى دفتر اول ، بيت 1535 و 1536 .